تقویت سئوی سایت با بکلینک قوی
ساخت وبلاگ ویژه با درج لینک
سایت داری؟ اخبار مهم گوگل و سئو رو در تلگرام دنبال کن!
30% تخفیف ویژه بلک فرایدی
در اجرای ساختمان، دیوارهای غیرسازه ای اگرچه معمولا بخشی از سیستم باربر اصلی ساختمان نیستند، اما در برابر نیروهایی مانند زلزله و باد باید به شکل مناسبی مهار شوند. به همین دلیل استفاده از روش های مناسب برای کنترل حرکت و پایداری دیوار اهمیت زیادی دارد.
در این میان دو اصطلاح وادار و وال پست بیشتر از سایر موارد به گوش می رسند و گاهی این تصور ایجاد می شود که وادار و وال پست دو روش کاملا متفاوت برای مهار دیوار هستند. در حالی که ارتباط این دو مفهوم کمی دقیق تر از این است. وادار می تواند یکی از اجزای سیستم مهار دیوار یا همان وال پست باشد و معمولا به عضو قائم یا میانی گفته می شود که برای کاهش طول آزاد دیوار و کنترل حرکت خارج از صفحه آن مورد استفاده قرار می گیرد.
اما تفاوت وادار و وال پست دقیقا چیست؟ آیا برای هر ساختمان باید از وادار استفاده کرد؟ انتخاب روش مناسب به چه عواملی بستگی دارد؟
در این مقاله این موضوع را به زبان ساده بررسی می کنیم.
وادار یک عضو قائم است که در مسیر دیوار غیرسازه ای قرار می گیرد و وظیفه آن کمک به مهار دیوار در برابر نیروهای خارج از صفحه است. این عضو معمولا از مقاطع فولادی یا در برخی شرایط از مقاطع بتنی ساخته می شود و با توجه به مشخصات دیوار و طراحی سازه، محل و جزئیات اتصال آن تعیین می شود.
یکی از کاربردهای اصلی وادار، کاهش طول آزاد دیوار است. هرچه طول یک دیوار بیشتر باشد، کنترل رفتار آن در برابر نیروهای جانبی اهمیت بیشتری پیدا می کند. در چنین شرایطی می توان با استفاده از وادار میانی، دیوار را به بخش های کوچک تر تقسیم و شرایط مناسب تری برای مهار آن ایجاد کرد.
مطابق توضیحات مرتبط با پیوست ششم استاندارد 2800، در شرایطی که طول دیوار از مقدار مجاز براساس طراحی بیشتر شود، استفاده از عضو قائم فولادی یا بتنی به عنوان تکیه گاه برای مهار خارج از صفحه دیوار مطرح می شود.
وادار میانی معمولا زمانی مطرح می شود که طول آزاد دیوار از محدوده مجاز بیشتر باشد. برای مثال، اگر یک دیوار طول زیادی داشته باشد، قرار دادن یک یا چند عضو قائم در مسیر آن می تواند باعث کاهش طول آزاد قسمت های مختلف دیوار شود.
تعداد و محل دقیق وادار را نمی توان صرفا براساس یک عدد ثابت برای همه ساختمان ها تعیین کرد. نوع دیوار، ابعاد آن، ارتفاع طبقه، مشخصات سازه، شرایط لرزه ای و جزئیات طراحی از عواملی هستند که باید در تعیین سیستم مهار دیوار مورد توجه قرار بگیرند.
نحوه اتصال وادار به سازه اصلی اهمیت زیادی دارد. هدف این نیست که دیوار غیرسازه ای و سازه اصلی ساختمان به شکل کاملا صلب به یکدیگر قفل شوند.
در جزئیات اجرایی، اتصال وادار به کف و سقف باید به گونه ای طراحی شود که ضمن تامین مهار مورد نیاز، امکان حرکت های پیش بینی شده سازه و دیوار نیز حفظ شود. برای همین در جزئیات رایج، اتصال پایین وادار به صورت مفصلی و اتصال بالای آن با امکان حرکت در راستای مورد نیاز در نظر گرفته می شود.
اجرای نادرست این اتصالات می تواند باعث انتقال نیروهای ناخواسته به دیوار یا سازه اصلی و همچنین ایجاد ترک و آسیب در نازک کاری شود.
وال پست به مجموعه ای از تمهیدات و اجزای مورد استفاده برای مهار و پایدارسازی دیوارهای غیرسازه ای گفته می شود. هدف اصلی این سیستم، کنترل حرکت دیوار در برابر نیروهای جانبی و کاهش احتمال آسیب یا ریزش دیوار است.
در روش های سنتی، وال پست می تواند شامل اعضای قائم و افقی، اتصالات و اجزای لازم برای اتصال مناسب دیوار به سیستم مهار باشد. بنابراین در بسیاری از کاربردها، وادار قائم را می توان یکی از اجزای وال پست در نظر گرفت.
به همین دلیل وقتی درباره وال پست دیوار صحبت می شود، منظور صرفا یک قطعه فلزی مشخص نیست، بلکه باید مجموعه جزئیات اجرایی و نحوه اتصال دیوار به سازه را در نظر گرفت.
وال پست قائم که در بسیاری از منابع با عنوان وادار نیز شناخته می شود، در راستای ارتفاع دیوار قرار می گیرد و برای کنترل حرکت خارج از صفحه و کاهش طول آزاد دیوار کاربرد دارد.
در مقابل، در دیوارهایی که ارتفاع آنها از محدوده مجاز بیشتر باشد، استفاده از عضو افقی یا تیرک برای کاهش ارتفاع آزاد دیوار مطرح می شود. در این حالت نیز جزئیات اتصال و جداسازی باید متناسب با حرکت های سازه طراحی و اجرا شود. منابع فنی مرتبط با پیوست ششم استاندارد 2800 نیز استفاده از عضو افقی برای دیوارهای با ارتفاع بیش از 3.5 متر را مطرح کرده اند.
اگر بخواهیم تفاوت وادار و وال پست را به زبان ساده بیان کنیم، وادار بیشتر به یک عضو مشخص، معمولا عضو قائم، اشاره دارد؛ در حالی که وال پست مفهوم گسترده تری از سیستم مهار دیوار و اجزای مرتبط با آن را در بر می گیرد.
بنابراین نمی توان همیشه گفت که وادار و وال پست دو گزینه کاملا جدا و رقیب هستند.
برای مثال، یک دیوار بلند ممکن است برای کاهش طول آزاد خود به وادار میانی نیاز داشته باشد. این وادار در کنار سایر اجزای اتصال و مهار، بخشی از سیستم وال پست آن دیوار محسوب می شود.
به عبارت دیگر:
وادار معمولا یک عضو قائم برای مهار دیوار است. وال پست به سیستم و مجموعه تمهیدات مورد استفاده برای پایدارسازی و مهار دیوار گفته می شود.
بنابراین انتخاب بین وادار و وال پست همیشه یک انتخاب دو گزینه ای نیست و ابتدا باید مشخص شود منظور از وال پست، چه سیستم اجرایی و چه جزئیاتی است.
خیر. نیاز به وادار به مشخصات دیوار و الزامات طراحی بستگی دارد و نمی توان برای تمام دیوارهای ساختمان یک نسخه یکسان تجویز کرد.
طول و ارتفاع دیوار، نوع مصالح، محل قرارگیری دیوار، نوع سازه، نحوه اتصال دیوار به قاب، میزان بازشوها و نیروهای جانبی وارد بر دیوار از جمله مواردی هستند که باید بررسی شوند.
به همین دلیل بهتر است پیش از اجرای وادار یا هر نوع سیستم مهار دیوار، جزئیات طراحی و الزامات پروژه بررسی شود.
دیوارهای غیرسازه ای در زمان زلزله می توانند تحت اثر تغییر شکل سازه اصلی و نیروهای جانبی قرار بگیرند. اگر این دیوارها به شکل مناسبی مهار نشده باشند، احتمال ترک خوردگی، جدا شدن دیوار از قاب و در شرایط شدیدتر ریزش قسمت هایی از دیوار افزایش پیدا می کند.
از طرف دیگر، اجرای بیش از حد صلب نیز می تواند مشکل ساز باشد. دیوار باید ضمن برخورداری از مهار کافی، امکان حرکت های پیش بینی شده در طراحی را داشته باشد.
به همین دلیل جزئیات اتصال دیوار به ستون، تیر و سقف به اندازه خود عضو مهارکننده اهمیت دارد.
یکی از نکات مهم در اجرای دیوارهای غیرسازه ای، توجه به جداسازی مناسب دیوار از قاب سازه ای است. هدف از این جداسازی، جلوگیری از انتقال مستقیم تغییر شکل های سازه به دیوار و ایجاد امکان حرکت مورد نیاز است.
در منابع فنی مربوط به اجرای وال پست نیز بر ضرورت فراهم کردن امکان جابجایی دیوار در داخل صفحه و مهار مناسب آن در خارج از صفحه تاکید شده است.
بنابراین صرفا نصب یک قوطی، نبشی یا ناودانی در کنار دیوار به معنی اجرای صحیح سیستم مهار نیست. جزئیات اتصال و امکان حرکت دیوار نیز باید مطابق طراحی رعایت شود.
انتخاب روش مناسب برای مهار دیوار باید براساس شرایط واقعی پروژه انجام شود. چند عامل مهم در این تصمیم عبارتند از:
هرچه ابعاد دیوار بزرگ تر باشد، کنترل طول و ارتفاع آزاد آن اهمیت بیشتری پیدا می کند. در شرایطی که طول دیوار از محدوده مجاز طراحی عبور کند، استفاده از عضو قائم مانند وادار می تواند مطرح شود. برای دیوارهای بلند نیز عضو افقی یا تیرک ممکن است مورد نیاز باشد.
نوع بلوک یا مصالح دیوارچینی می تواند روی جزئیات مهار اثرگذار باشد. دیوارهای ساخته شده با بلوک های مختلف ممکن است به جزئیات اتصال و تسلیح متفاوتی نیاز داشته باشند.
رفتار دیوار در یک ساختمان با اسکلت فولادی یا بتنی، نحوه اتصال آن به سازه و جزئیات اجرای مهار می تواند متفاوت باشد. به همین دلیل اجرای یک دیتیل ثابت در تمام پروژه ها توصیه نمی شود.
دیوار خارجی، تیغه داخلی، دیوار مجاور بازشو و دیوارهای متقاطع ممکن است شرایط متفاوتی داشته باشند. برای نمونه، محل تقاطع دیوارها یا اطراف بازشوها نیازمند توجه ویژه به جزئیات مهار است.
یکی از اشتباهات رایج این است که اجرای وال پست صرفا به نصب یک عضو فولادی محدود شود. در حالی که عملکرد مناسب سیستم به مجموعه ای از جزئیات وابسته است.
از جمله خطاهای مهم می توان به اتصال نامناسب وادار به سقف، حذف فاصله های لازم برای حرکت دیوار، اتصال کاملا صلب در محل هایی که نیاز به حرکت وجود دارد و بی توجهی به جزئیات نازک کاری اشاره کرد.
همچنین استفاده از یک روش یکسان برای تمام دیوارها بدون بررسی مشخصات پروژه می تواند باعث اجرای غیراصولی شود.
پاسخ این سوال به جای انتخاب مستقیم یکی از دو گزینه، نیازمند بررسی شرایط دیوار و سازه است.
اگر منظور از وادار، عضو قائم میانی برای کاهش طول آزاد دیوار باشد، در دیوارهایی با طول بیشتر از محدوده مجاز طراحی، چنین عضوی می تواند یکی از اجزای سیستم مهار دیوار باشد.
اما اگر منظور از وال پست، مجموعه کامل اجزای مهار و اتصال دیوار باشد، وادار می تواند بخشی از همین سیستم باشد و در کنار سایر اجزا عملکرد خود را تکمیل کند.
در نتیجه، انتخاب صحیح به جای آنکه صرفا براساس نام محصول یا روش اجرا انجام شود، باید بر مبنای مشخصات ساختمان و جزئیات طراحی صورت گیرد.
جمع بندی
وادار و وال پست دو اصطلاح نزدیک به هم هستند که گاهی به اشتباه به عنوان دو سیستم کاملا متفاوت معرفی می شوند. وادار معمولا به عضو قائم مورد استفاده برای مهار دیوار و کاهش طول آزاد آن گفته می شود، در حالی که وال پست می تواند به مجموعه سیستم و اجزای مورد استفاده برای مهار و پایدارسازی دیوار غیرسازه ای اشاره داشته باشد.
بنابراین هنگام انتخاب روش مهار دیوار، توجه به طول و ارتفاع دیوار، نوع مصالح، نوع اسکلت، محل قرارگیری دیوار، جزئیات اتصال و الزامات طراحی اهمیت بیشتری از نام روش دارد.
اگر هدف شما اجرای صحیح و اصولی [وال پست] در یک پروژه ساختمانی است، بهتر است قبل از شروع عملیات، جزئیات اجرایی متناسب با همان ساختمان بررسی شود. اجرای درست سیستم مهار دیوار تنها به انتخاب یک مقطع فولادی محدود نیست و نحوه اتصال، جداسازی و امکان حرکت دیوار نیز در عملکرد نهایی آن نقش مهمی دارد.
تقویت سئوی سایت با بکلینک قوی
مشاهده